Παρασκευή, 27 Νοεμβρίου 2015

2ος Διαγωνισμός Χημείας

Χαλλόου, μπόυζ εντ γκερλζ!!!

Από σήμερα 27 Νοεμβρίου ξεκινάει ο 2ος Διαγωνισμός Χημείας της Smart Chemistry με κορυφαία δωράκια!!! Διαβάστε τις οδηγίες!!!

ΟΔΗΓΙΕΣ - ΟΡΟΙ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗΣ
  • Ο διαγωνισμός περιέχει 20 ερωτήσεις Σωστού-Λάθους από την ύλη της Χημείας της Α' Λυκείου και ένα πρόβλημα.
  • Απευθύνεται σε όλους τους μαθητές, γυμνασίου και λυκείου. Μπορείτε να ψάξετε στα βιβλία σας για τις απαντήσεις ή ονλάιν.
  • Η συμμετοχή επιτρέπεται μόνο σε μαθητές.
  • Ημερομηνία έναρξης του διαγωνισμού: 27/11/2015
  • Ημερομηνία λήξης του διαγωνισμού: 08/12/2015
  • Στείλτε τις απαντήσεις σας χρησιμοποιώντας τη φόρμα επικοινωνίας στα δεξιά και πάνω ή στο ημέιλ dimetris20@yahoo.gr, ως εξής: 1.Σ, 2.Λ, ..., 20.Λ, Απάντηση προβλήματος: 5 μόρια νερού.
ΒΑΘΜΟΛΟΓΗΣΗ
  • Κάθε σωστή απάντηση δίνει 3 βαθμούς.
  • Κάθε λάθος απάντηση αφαιρεί 1 βαθμό.
  • Η σωστή απάντηση στο πρόβλημα δίνει 10 βαθμούς. Στο πρόβλημα δεν ισχύει αρνητική βαθμολόγηση.
  • Αν έχετε κάνει Λάικ στη Σελίδα της Smart Chemistry στο Φέισμπουκ έχετε +10 βαθμούς.
  • Αν υπάρξει ισοβαθμία μεταξύ 2 ή περισσότερων συμμετεχόντων, οι νικητές θα αναδειχθούν με κλήρωση.
ΝΙΚΗΤΕΣ
Οι 11 από εσάς που θα συγκεντρώσετε την υψηλότερη βαθμολογία, κερδίζετε κάτι από τα ακόλουθα:
  • 1 Εισιτήριο (συνολικά διατίθενται 5 εισιτήρια) για να δείτε όποια ταινία γουστάρετε στα Στερ Σίνεμαζ (Πάτρα) ή 1 θήκη για σμάρτφον (συνολικά διατίθενται 5 θήκες).
  • 1 Μπλουζάκι (συνολικά διατίθενται 5 μπλουζάκια) σαν αυτά που δείχνει η διπλανή εικόνα σε ό,τι χρώμα μπλούζας και σχεδίου γουστάρετε (είναι διαθέσιμα και σε γυναικεία γραμμή, κοντομάνικο ή τιραντέ).
  • 1 μαθητής/μαθήτρια κερδίζει Δωρεάν Ιδιαίτερα μαθήματα Χημείας Β', Γ' γυμνασίου, Α', Β' λυκείου για το υπόλοιπο της σχολικής χρονιάς (1 ώρα τη βδομάδα για τη Χημεία γυμνασίου, 1,5 ώρα τη βδομάδα για τη Χημεία του λυκείου, η Χημεία της Γ' λυκείου δε βολεύεται σε 1,5 ώρα, σόρρυ) . Τα μαθήματα θα γίνονται στον χώρο του μαθητή αν ο μαθητής είναι από Πάτρα και με βολεύει η μετακίνηση (αλλιώς στον χώρο μου) ή μέσω Σκάυπ αν ο μαθητής είναι από άλλη πόλη.
Οι νικητές θα έχετε δυνατότητα επιλογής ενός από τα παραπάνω δώρα με τη σειρά, ξεκινώντας από αυτόν που συγκέντρωσε την υψηλότερη βαθμολογία!

Αφού διαβάσατε λοιπόν, τις οδηγίες του διαγωνισμού, ας ξεκινήσουμε!!! Καλή επιτυχία σε όλους!!!

Να χαρακτηρίσετε τις παρακάτω προτάσεις ως Σωστές ή Λανθασμένες:

1. Τα μόρια αποτελούνται από τουλάχιστον 2 διαφορετικά είδη ατόμων.

2. Το H2O έχει ατομικότητα ίση με 3.

3. Όλα τα άτομα του ίδιου χημικού στοιχείου έχουν την ίδια μάζα.

4. Το κατιόν Χ2+ έχει 10 ηλεκτρόνια και 12 νετρόνια. Ο ατομικός αριθμός του ατόμου του Χ είναι 12.

5. Ορισμένη ποσότητα NaNO3 διαλύεται σε τριπλάσια ποσότητα νερού. Η περιεκτικότητα του διαλύματος που προκύπτει είναι 25% w/w.

6. Κορεσμένο διάλυμα CO2 στους 2οC, όταν θερμανθεί στους 10oC, είναι πάλι κορεσμένο και έχει μικρότερη μάζα.

7. Τα χημικά στοιχεία που ανήκουν στις λανθανίδες και τις ακτινίδες τοποθετήθηκαν σε παράρτημα κάτω από τον Περιοδικό Πίνακα για πρακτικούς λόγους.

8. Ένα ευγενές αέριο έχει ατομικό αριθμό Ζ=ν. Το χημικό στοιχείο με ατομικό αριθμό Ζ=ν+2 ανήκει υποχρεωτικά στην ομάδα των αλκαλικών γαιών.

9. Το 7N είναι μικρότερο σε μέγεθος από το 8O.

10. Ο 6έχει μεγαλύτερη ατομική ακτίνα από το 7N, άρα ο 6C είναι λιγότερο ηλεκτραρνητικός.

11. Το 11Na είναι πιο δραστικό μέταλλο από το 12Mg.

12. Τα χημικά στοιχεία Α και Β ανήκουν στην 2η και 3η περίοδο του Περιοδικού Πίνακα αντίστοιχα. Μεταξύ τους σχηματίζουν ιοντική ένωση με τύπο BA2. Ο ατομικός αριθμός του χημικού στοιχείου Β είναι Ζ=16.


13. Στο μόριο της NH3 υπάρχει ένας τριπλός ομοιοπολικός δεσμός.

14. Ο αριθμός οξείδωσης του P στην ένωση Ba3(PO4)2 είναι +5.

15. Η αντίδραση CaCO3 CO2 + CaO είναι αντίδραση αποσύνθεσης.

16. Η αντίδραση CaCl2 + H2SO4 CaSO4 + 2HCl δεν πραγματοποιείται.

17. Αν προσθέσουμε Cu(OH)2 σε διάλυμα οξέος δεν πραγματοποιείται αντίδραση διότι ο Cu είναι λιγότερο δραστικός από το Η.

18. Η Mr ενός χημικού στοιχείου μπορεί να συμπίπτει με την Ar του.

19. 1 mol ατόμων Fe και 1 mol ατόμων Na ζυγίζουν τα ίδια γραμμάρια.

20. Αν αναμείξουμε διάλυμα HNO3 συγκέντρωσης 1M και διάλυμα HNO3 συγκέντρωσης 3Μ, το διάλυμα που θα προκύψει θα έχει συγκέντρωση 1≤c≤3.


ΠΡΟΒΛΗΜΑ
Πόσα μόρια νερού περιέχονται σε μία σταγόνα νερό;
Δίνεται: 1 σταγόνα είναι περίπου ίση με το 1/15 του mL. Όποιους τύπους και σταθερές χρειαστείτε (αν δεν τα ξέρετε ή δεν τα θυμάστε), αναζητήστε τα στα βιβλία σας ή/και στο ίντερνετ.


Μην ξεχάσετε να αφήσετε όνομα, επώνυμο, ηλικία και τάξη κατά την αποστολή των στοιχείων σας, καθώς επίσης και έγκυρη διεύθυνση ημέιλ ή/και τηλέφωνο, για να επικοινωνήσω μαζί σας όταν βγουν τα αποτελέσματα!

Σιι γιου λέιτερ!!!
Τα Πάντα Είναι Χημεία!!!

Πέμπτη, 26 Νοεμβρίου 2015

Ψευδάργυρος και Υδροχλωρικό Οξύ στο Τραπέζι

Στο τραπέζι της μαθήτριας της Γ' Γυμνασίου, Γιωργίας Μαντέλη, τοποθετήσαμε τα παιχνίδια μας για μια αντίδραση απλής αντικατάστασης ψευδαργύρου Zn με αραιό υδροχλωρικό οξύ HCl!

Η χημική εξίσωση της αντίδρασης που κάναμε είναι η εξής:

Zn + 2HCl → ZnCl2 + H2

Η Γιωργία, με τον ενθουσιασμό που τη διακρίνει, έριξε το κομμάτι του μεταλλικού ψευδαργύρου Zn μέσα στην κωνική φιάλη που περιείχε αραιό υδατικό διάλυμα υδροχλωρίου HCl και παρατήρησε! Είδε αρχικά το σχηματισμό φυσαλίδων, οι οποίες με το πέρασμα του χρόνου γίνονταν όλο και πιο έντονες!

Το HCl έκανε τη δουλίτσα του και άρχισε να μετατρέπει σε ιόντα Zn2+ τον μεταλλικό Zn, ο οποίος τώρα έμοιαζε με Ντεπόν αναβράζον, ενώ συγχρόνως παραγόταν εντονότερα αέριο H2.

Συνεχίσαμε το μάθημά μας στο homelab που πριν ήταν το δωμάτιο της Γιωργίας και στο τέλος χτυπήσαμε και μια αναμνηστική φωτογραφιούλα!

Σιι γιου λέιτερ!!!
Τα Πάντα Είναι Χημεία!!!

Τετάρτη, 18 Νοεμβρίου 2015

ΜΑΘΗΜΑ 5, ΜΕΡΟΣ 2: Διαλύματα (Α' Λυκείου)

ΜΕΡΟΣ 2

Γεια σας και πάλι!!!

Στο 2ο Μέρος του μαθήματος των Διαλυμάτων θα μιλήσουμε για τη Διαλυτότητα!

Η διαλυτότητα μιας ουσίας μάς δείχνει τη μέγιστη ποσότητα αυτής της ουσίας που μπορούμε να διαλύσουμε σε 100 g διαλύτη.

Ας δούμε ένα παραδειγματάκι για να καταλάβετε τι εννοώ!

Αν έχω ένα ποτήρι με 100 g νερό και ένα τσουβάλι αλάτι, όπως καταλαβαίνετε, δεν είναι δυνατό να διαλύσω όλο το αλάτι μέσα σε 100 g νερό! Πόσο αλάτι μπορώ να διαλύσω όμως ακριβώς σε αυτά τα 100 g νερό;

Αυτή τη λεπτομέρεια θα μου την καθορίσει η διαλυτότητα του αλατιού. Η διαλυτότητα του αλατιού στο νερό είναι 36 g αλάτι / 100 g νερού. Δηλαδή σε αυτά τα 100 g νερό που έχω μπορώ να διαλύσω το πολύ 36 g αλάτι. Αν ρίξω μέσα 37 g αλάτι, θα διαλυθούν τα 36 g και το 1 g θα πάει πάτο και θα μείνει αδιάλυτο.

Φυσικά, αν έχω 200 g νερό, μπορώ να διαλύσω 36+36=72 g αλάτι. Απλή μέθοδος των τριών! Νομίζω το πιάσατε το μίνινγκ!

ΠΡΟΣΟΧΗ!!!
Συχνά οι μαθητές μπερδεύουν τη διαλυτότητα με την περιεκτικότητα, οι οποίες είναι διαφορετικές έννοιες. Το νούμερο 100 στις περιεκτικότητες (%) είναι 100 g ή mL ΔΙΑΛΥΜΑΤΟΣ, ενώ το 100 στη διαλυτότητα είναι 100 g ΔΙΑΛΥΤΗ.

Δηλαδή, περιεκτικότητα 20% w/w σημαίνει ότι έχω 20 g διαλυμένης ουσίας σε 100 g διαλύματος. Δηλαδή έχω 20 g διαλυμένης ουσίας και 80 g νερό.

Διαλυτότητα 20% σημαίνει ότι σε 100 g νερό μπορώ να διαλύσω το πολύ 20 g ουσίας. Αν ρίξω λοιπόν 20 g ουσίας σε 100 g νερό και τα διαλύσω, το διάλυμα που θα προκύψει θα έχει μάζα 120 g συνολικά (διαλυμένη ουσία + διαλύτης), άρα η περιεκτικότητά του θα είναι:

20 g διαλυμένης ουσίας σε 120 g διαλύματος
x g διαλυμένης ουσίας σε 100 g διαλύματος

x = 16.7, άρα περιεκτικότητα 16.7% w/w.

Ευδιάλυτες Ουσίες
Ο CuSO4 διαλύεται εύκολα στο νερό και δίνει ένα διαυ-
γές μπλε διάλυμα, ενώ ο PbI2 έχει πολύ μικρή διαλυ-
τότητα κι έτσι το διάλυμά του είναι θολό κίτρινο.
Ευδιάλυτες ονομάζονται οι ουσίες που διαλύονται εύκολα σε κάποιον διαλύτη, έχουν δηλαδή σχετικά μεγάλη διαλυτότητα. Για παράδειγμα, ο θειϊκός χαλκός ΙΙ CuSO4 διαλύεται εύκολα στο νερό και έχει διαλυτότητα 31,6 g / 100 g νερού.
Δυσδιάλυτες Ουσίες
Δυσδιάλυτες ονομάζονται οι ουσίες που δε διαλύονται εύκολα σε έναν διαλύτη, άρα η διαλυτότητά τους είναι σχετικά μικρή. Ας πούμε, ο ιωδιούχος μόλυβδος ΙΙ PbI2 δε διαλύεται στο νερό και έχει διαλυτότητα 0,044 g / 100 g νερού.

Η διαλυτότητα είναι μια ιδιότητα η οποία μεταβάλλεται αν μεταβάλλουμε τις συνθήκες της διάλυσης. Άρα εξαρτάται από κάποιους παράγοντες που είναι οι εξής:

Με αύξηση της θερμοκρασίας η διαλυτότητα
των στερεών συνήθως αυξάνεται, ενώ η
διαλυτότητα των αερίων μειώνεται.
Η φύση του διαλύτη: Ανάλογα με το τι ουσία είναι ο διαλύτης, μπορεί να διαλύσει συγκεκριμένες ουσίες. Για παράδειγμα, το νερό δεν μπορεί να διαλύσει το λάδι, όμως η βενζίνη το διαλύει μια χαρά (τα όμοια διαλύουν όμοια).
Η πίεση: Αν αυξήσουμε την πίεση, αυξάνεται και η διαλυτότητα των αέριων ουσιών. Οι υγρές και στερεές ουσίες δεν επηρεάζονται από την πίεση.
Η θερμοκρασία: Αν αυξήσουμε τη θερμοκρασία με θέρμανση, συνήθως αυξάνεται η διαλυτότητα των στερεών ουσιών, ενώ μειώνεται η διαλυτότητα των αέριων ουσιών (δες τη διπλανή εικόνα). Κάποιες ουσίες δεν επηρεάζονται από την αύξηση της θερμοκρασίας, όπως το χλωριούχο νάτριο NaCl, ενώ κάποιες άλλες διαλύονται περισσότερο σε κρύο νερό παρά σε ζεστό.

Και τέλος κεφαλαίου με 2 ορισμούληδες:

Κορεσμένο διάλυμα ονομάζεται το διάλυμα στο οποίο έχουμε διαλύσει τη μέγιστη ποσότητα ουσίας που μπορούμε να διαλύσουμε. Δηλαδή έχουμε πιάσει την τιμή της διαλυτότητάς της. Αν σε ένα κορεσμένο διάλυμα ρίξουμε κι άλλη ουσία, αυτή δε θα διαλυθεί, αλλά θα πέσει στον πάτο ως ίζημα (ίζημα = αδιάλυτο στερεό).

Ακόρεστο διάλυμα ονομάζεται το διάλυμα στο οποίο μπορούμε να διαλύσουμε κι άλλη ουσία. Δηλαδή, δεν έχουμε φτάσει ακόμα τη διαλυτότητα της ουσίας και έχουμε διαλύσει λιγότερη ποσότητα.

Πατήστε στο ακόλουθο λινκ για να κατεβάσετε τις σημειώσεις αυτού του κεφαλαίου:

Αυτά για τουντέυ, γκάυζ!!!
Σιι γιου λέιτερ!!!
Τα Πάντα Είναι Χημεία!!!

Τρίτη, 17 Νοεμβρίου 2015

Πείραμα: Κρυστάλλωση Θειϊκού Χαλκού ΙΙ (Α' Λυκείου)

Για τις ανάγκες του σημερινού πειράματος χρειάστηκε να μετατρέψουμε το μαθητικό δωμάτιο του μαθητή μου, Μιχάλη (Α' Λυκείου), σε ένα μικρό εργαστήριο χημείας! Σήμερα δεν κάναμε κάποια χημική αντίδραση, αλλά παίξαμε με μία ιδιότητα των ουσιών!

Στόχος μας η δημιουργία κρυστάλλων ένυδρου θειϊκού χαλκού ΙΙ CuSO45H2O από αρχικά άνυδρο θειϊκό χαλκό ΙΙ CuSO4.

Η ιδιότητα του CuSO45H2O που χρησιμοποιήσαμε είναι η Διαλυτότητα. Ο CuSO45H2O έχει τις εξής τιμές διαλυτότητας:

Διαλυτότητα στους 25οC: περίπου 37 g / 100 g H2O
Διαλυτότητα στους 100οC: περίπου 114 g / 100 g H2O

Ρίξαμε λοιπόν περίπου 120 g άνυδρο CuSO4 σε 100 g νερό το οποίο θερμάναμε μέχρι βρασμού. Ο άνυδρος CuSO4 αμέσως μόλις ακουμπούσε με το νερό μετατρεπόταν σε ένυδρο CuSO45H2O και το διάλυμα αποκτούσε το όμορφο μπλε χρωματάκι εξαιτίας των ιόντων Cu2+. Αναδεύοντας συνεχώς διαλύσαμε τη μέγιστη ποσότητα CuSO45H2που θα μπορούσαμε να διαλύσουμε και φτιάξαμε ένα υπερκορεσμένο διάλυμα CuSO45H2O.

Στη συνέχεια διηθήσαμε το διάλυμα για να απαλλαγούμε από την ποσότητα του CuSO45H2O που δεν είχε διαλυθεί και αφήσαμε το διάλυμα σε ηρεμία.

Καθώς η θερμοκρασία πέφτει, η διαλυτότητα του CuSO45H2O από 114 g επανέρχεται σε 37 g. Όμως μέσα στο διάλυμά μας έχουμε διαλυμένα περίπου 114 CuSO45H2g. Αυτό σημαίνει ότι όταν φτάσουμε στους 25οC, το διάλυμα θα έχει μέσα 37 g και όχι 114 g CuSO45H2O. Το υπόλοιπο θα ξαναγίνει στερεό και θα πέσει στον πάτο του ποτηριού ζέσεως. Όμως επειδή η διαδικασία θα γίνει με αργό ρυθμό, το στερεό CuSO45H2θα δημιουργήσει κορυφαίους μπλε κρυστάλλους! Μια μέρα αργότερα είχαμε το εξής αποτέλεσμα:

Οι υπόλοιποι κρύσταλλοι που συλλέξαμε ήταν μικρού μεγέθους και τους πετάξαμε!

Αυτή την μπαλίτσα παίξαμε σήμερα με τον Μιχάλη!!!

Σιι γιου λέιτερ!!!
Τα Πάντα Είναι Χημεία!!!

Δευτέρα, 16 Νοεμβρίου 2015

ΜΑΘΗΜΑ 5, ΜΕΡΟΣ 1: Διαλύματα (Α' Λυκείου)

ΜΕΡΟΣ 1

Χαλλόου!!!

Σήμερα μπαίνουμε στο κεφάλαιο των Διαλυμάτων, που περιέχει το μεγαλύτερο μέρος των ασκήσεων του 1ου κεφαλαίου του σχολικού βιβλίου!

Διαλύματα ονομάζονται όλα τα ομογενή μείγματα. Τι το πεις ομογενές μείγμα, τι το πεις διάλυμα, είναι ακριβώς το ίδιο πράγμα.

Και αφού τα ομογενή μείγματα περιέχουν τουλάχιστον 2 διαφορετικά συστατικά, τα διαλύματα, που είναι ομογενή μείγματα, περιέχουν 2 ή περισσότερα συστατικά!

Μία από τις ουσίες που περιέχουν τα διαλύματα τη βαφτίζουμε διαλύτη. Όλες οι υπόλοιπες λέγονται διαλυμένες ουσίες. Δηλαδή, ένα διάλυμα περιέχει έναν μόνο διαλύτη και μία ή περισσότερες διαλυμένες ουσίες.

Διαλύτης
Ο διαλύτης είναι η ουσία του διαλύματος που έχει την ίδια φυσική κατάσταση με το διάλυμα. Για παράδειγμα, αν έχουμε 2 ουσίες, νερό και αλάτι και θέλουμε να φτιάξουμε ένα διάλυμα (αλατόνερο), διαλύτης θα είναι το νερό. Το νερό είναι υγρό, ενώ το αλάτι στερεό. Το διάλυμα αλατόνερου είναι κι αυτό υγρό, άρα το νερό είναι ο διαλύτης.

Και τι γίνεται αν έχουμε να φτιάξουμε ένα διάλυμα με νερό και οινόπνευμα, που είναι και τα δύο υγρές ουσίες;;; Σε αυτήν την περίπτωση διαλύτης βαφτίζεται η ουσία που είναι σε μεγαλύτερη αναλογία. Αν το νερό είναι περισσότερο από το οινόπνευμα, διαλύτης είναι το νερό. Αν το οινόπνευμα είναι περισσότερο από το νερό, διαλύτης είναι το οινόπνευμα.

Το νερό είναι ο πιο διάσημος διαλύτης, αφού μπορεί και διαλύει τεράστιο αριθμό ανόργανων ενώσεων και αρκετές οργανικές (οι οργανικές ενώσεις είναι αυτές που περιέχουν άνθρακα C στο μόριό τους). Τα διαλύματα που έχουν διαλύτη το νερό λέγονται υδατικά.

Άρα, μην ξεχνάτε, το διάλυμα αποτελείται από έναν διαλύτη και μία ή περισσότερες διαλυμένες ουσίες. Στις ασκήσεις σας, το νερό θα είναι ο διαλύτης, εκτός αν μπλέξετε με κανέναν περίεργο και σας δώσει τίποτα χλωροφόρμια και οξικούς αιθυλεστέρες για διαλύτες!!! :P

Σημείωση: Οι διαλυμένες ουσίες μπορεί να είναι στερεές, υγρές ή αέριες. Για παράδειγμα, το διάλυμα υδροχλωρίου HCl περιέχει ως διαλύτη το νερό και ως διαλυμένη ουσία αέριο HCl.

Εκφράσεις Περιεκτικότητας Διαλύματος
Η περιεκτικότητα ενός διαλύματος είναι ένα ποσοστό που δείχνει πόση διαλυμένη ουσία έχουμε ρίξει σε 100 mL ή g διαλύματος.

Έγραψα με έντονη γραφή (μπολντ) τη λέξη "διαλύματος" πιο πάνω, γιατί πολλοί μπερδεύονται και αντί να λένε για παράδειγμα:

8 g αλάτι περιέχονται σε 100 g διαλύματος
λένε
8 g αλάτι περιέχονται σε 100 g διαλύτη.

Μόλις σας εξηγήσω τις περιεκτικότητες, θα σας δώσω και ένα παράδειγμα να καταλάβετε τι εννοώ!

Έχουμε λοιπόν 3 εκφράσεις περιεκτικότητας διαλυμάτων:

Περιεκτικότητα % w/w Βάρος προς Βάρος ή κατά Βάρος Περιεκτικότητα
Αυτή η περιεκτικότητα μάς δείχνει πόσα g (γραμμάρια) διαλυμένης ουσίας περιέχονται σε 100 g διαλύματος.

Παράδειγμα
Διάλυμα αλατόνερου περιεκτικότητας 5% w/w σημαίνει:
5 g αλάτι (διαλυμένη ουσία) περιέχονται σε 100 g διαλύματος αλατόνερου.

Περιεκτικότητα % w/v Βάρος προς Όγκο
Εδώ, η περιεκτικότητα αυτή μάς δείχνει πόσα g διαλυμένης ουσίας περιέχονται σε 100 mL (μιλιλίτρα) διαλύματος.

Παράδειγμα
Διάλυμα αλατόνερου περιεκτικότητας 8% w/v σημαίνει:
8 g αλάτι περιέχονται σε 100 mL διαλύματος αλατόνερου.

Περιεκτικότητα % v/v Όγκο προς Όγκο ή κατ' Όγκο Περιεκτικότητα
Η 3η περιεκτικότητα της παρέας μάς δείχνει πόσα mL διαλυμένης ουσίας περιέχονται σε 100 mL διαλύματος.

Παράδειγμα
Αλκοολούχο υδατικό διάλυμα περιεκτικότητας 20% v/v (κρασάκι δηλαδή) σημαίνει:
20 mL αλκοόλης περιέχονται σε 100 mL διαλύματος κρασιού.

Όπως μπορεί να παρατηρήσατε από τις περιεκτικότητες τα w και v από τα w/w, w/v και v/v δείχνουν τις μονάδες μέτρησεις που έχουν οι αριθμοί. Δηλαδή:
w = γραμμάρια g
v = μιλιλίτρα mL
Από ένα ποσοστό, π.χ. 15% w/v το πρώτο νούμερο (15) αντιστοιχεί στο πρώτο γράμμα (w) άρα είναι 15 g, ενώ το δεύτερο νούμερο (100) αντιστοιχεί στο δεύτερο γράμμα (v) άρα είναι 100 mL. Έχω βάλει διαφορετικά χρώματα στα 3 παραδείγματα περιεκτικότητας πιο πάνω για να βλέπετε ποιο νούμερο αντιστοιχεί με ποιο γράμμα. ;)

ΠΡΟΣΟΧΗ!!!
Το κοινό λάθος που κάνουν πολλοί, όπως είπα και πιο πάνω (συνέχεια επαναλαμβάνομαι σήμερα) είναι ότι μπερδεύουν το 100 g ή mL διαλύματος και γράφουν 100 g ή mL διαλύτη.

Δείτε μια άσκηση να καταλάβετε τι εννοώ:

Άσκηση
Σε 400 g νερού διαλύουμε 20 γραμμάρια ζάχαρη. Ποια είναι η περιεκτικότητα του διαλύματος που προκύπτει;

Το κλασικό λάθος είναι ότι κάποιοι θα σκεφτούν να πουν:

20 g ζάχαρης σε 400 g νερού
x g ζάχαρης σε 100 g νερού;

Άρα x = 5 g ζάχαρη, άρα περιεκτικότητα: 5% w/w.

ΛΑΘΟΣ!!!

Τα 400 g είναι μάζα διαλύτη! Στις περιεκτικότητες γράφουμε μάζα διαλύματος! Από το σχεδιάγραμμα που έχω δώσει πιο πάνω, δηλαδή αυτό:
βλέπετε ότι το διάλυμα αποτελείται από διαλύτη και διαλυμένη ουσία. Άρα η μάζα του διαλύματος θα είναι:

m = 400 + 20 = 420 g διαλύματος

Και τώρα λέμε:

20 g ζάχαρης σε 420 g διαλύματος
x g ζάχαρης σε 100 g διαλύματος;

Άρα x = 4,76 g ζάχαρης, άρα περιεκτικότητα: 4,76% w/w
Αντερστάντ;

Αραίωση
Αραίωση έχουμε όταν στο διάλυμα ρίχνουμε κι άλλον διαλύτη (συνήθως νερό). Τι αλλάζει, τι μένει ίδιο;

Διαλυμένη ουσία: σταθερή
Διαλύτης: αυξάνεται η m (μάζα) και ο V (όγκος)
Διάλυμα: αυξάνεται η m και ο V
Περιεκτικότητα: μειώνεται το ποσοστό %

Συμπύκνωση
Συμπύκνωση έχουμε όταν από το διάλυμα βγάζουμε διαλύτη (συνήθως νερό) π.χ. με εξάτμιση. Αλλαγές που έχουμε:

Διαλυμένη ουσία: σταθερή
Διαλύτης: μειώνεται η m (μάζα) και ο V (όγκος)
Διάλυμα: μειώνεται η m και ο V
Περιεκτικότητα: αυξάνεται το ποσοστό %

Αυτά για σήμερα! Επόμενο μάθημα "Διαλυτότητα"!
Τα λέμε βέρυ σουν!!!
Τα Πάντα Είναι Χημεία!!!

Τετάρτη, 11 Νοεμβρίου 2015

Αντιδράσεις Οξειδοαναγωγής φορ Σόου για τη Γ' Λυκείου

Το εργαστήριο της Smart Chemistry φιλοξένησε σήμερα Ιάσονα και Ντίνο σε μια επίδειξη μιας σειράς πειραμάτων εν όψει του διαγωνίσματός τους στο Κεφάλαιο της Οξειδοαναγωγής.


Αρχικά παίξαμε με υπερμαγγανικό κάλιο KMnO4 και αποχρωματίσαμε αραιό διάλυμά του με υπεροξείδιο του υδρογόνου H2O2 παρουσία θειικού οξέος H2SO4, σύμφωνα με την αντίδραση:


2KMnO4 + 5H2O2 + 3H2SO4 → 2MnSO4 + K2SO4 + 5O2 + 8H2O

Στη συνέχεια, προσφέραμε κάποιους ρύπους στην ατμόσφαιρα της Εγλυκάδας με μια αντίδραση διάλυσης μεταλλικού χαλκού Cu σε πυκνό νιτρικό οξύ HNO3! Η αντίδραση που πραγματοποιήσαμε ήταν η εξής:

3Cu + 8HNO3 → 3Cu(NO3)2 + 2NO + 4H2O

Μόλις το σύννεφο των δηλητηριωδών αερίων σταμάτησε να δημιουργείται και η αντίδραση τελείωσε, βγήκαμε από τις τρύπες μας και κάναμε μια αντίδραση οξειδοαναγωγής πάλι με υπερμαγγανικό κάλιο και υπεροξείδιο του υδρογόνου, αλλά αυτή τη φορά χωρίς την παρουσία θειικού οξέος. Τώρα ρίξαμε στερεό υπερμαγγανικό κάλιο στο διάλυμα του υπεροξειδίου για να δούμε την έντονη έκλυση ατμών οξυγόνου Oκαι νερού H2και να γουστάρουμε! Η αντίδραση ήταν αυτή:

2KMnO4 + 3H2O2 → 2MnO2 + 2KOH + 3O2 + 2H2O

Για να συμπληρώσουμε τη σειρά με τα τέλεια χρώματα του υπερμαγγανικού (μωβ) και του νιτρικού χαλκού (γαλάζιο) κάναμε και μια αντίδραση διπλής αντικατάστασης Α' Λυκείου και παρασκευάσαμε ιωδιούχο μόλυβδο ΙΙ PbI2, που έχει κίτρινο χρώμα!

Pb(NO3)2 + 2KIPbI2 + 2KNO3


Απαραίτητη ήταν και μια αναμνηστική φωτογραφία στο τέλος των πειραματικών εργασιών μας!

Σιι γιου λέιτερ!!!
Τα Πάντα Είναι Χημεία!!!

Παρασκευή, 6 Νοεμβρίου 2015

ΜΑΘΗΜΑ 4, ΜΕΡΟΣ 2: Χημικές Ουσίες και Μείγματα (Α' Λυκείου)

ΜΕΡΟΣ 2

Χαλλόουουου!!!

Στο 2ο Μέρος του μαθήματος των Χημικών Ουσιών και των Μειγμάτων, θα συζητήσουμε για τα μείγματα!

Μείγμα ονομάζεται ένα σώμα το οποίο αποτελείται από δύο ή περισσότερες ουσίες, οι οποίες βρίσκονται μαζί ανακατεμένες στον ίδιο χώρο, χωρίς να αλληλεπιδρούν μεταξύ τους (δηλαδή δεν αντιδρούν μεταξύ τους).

Τα μείγματα ταξινομούνται στα ομογενή και στα ετερογενή!

Ομογενή Μείγματα ή Διαλύματα
Το εμφιαλωμένο νερό είναι ένα
ομογενές μείγμα. Τα συστατικά
του αναγράφονται στην ετικέτα
και δε διακρίνονται με
γυμνό μάτι ή μικροσκόπιο.
Τα ομογενή μείγματα έχουν ίδια σύσταση και ίδιες ιδιότητες σε όλη τη μάζα τους. Δηλαδή ένα ομογενές μείγμα εμφανίζει ομοιομορφία. Γενικά, τα συστατικά των ομογενών μειγμάτων δεν μπορούμε να τα διακρίνουμε με το μάτι ούτε με κοινό μικροσκόπιο. Ομογενή μείγματα ή διαλύματα είναι, για παράδειγμα, το αλατόνερο, το ζαχαρόνερο, το εμφιαλωμένο νερό, ο αέρας, κ.ά.
Ο θειικός χαλκός CuSO4 διαλύεται στο νερό και παίρνουμε ομογενές
μείγμα. Είναι αδύνατο να δούμε τον 
CuSO4 μέσα στο διάλυμα με
το μάτι ή με το μικροσκόπιο. Το μόνο που βλέπουμε είναι το κορυφαίο
γαλάζιο χρωματάκι που οφείλεται στα ιόντα χαλκού 
Cu2+.

Το λάδι δε διαλύεται στο νερό. Αν αναμείξουμε
λάδι με νερό θα πάρουμε ένα ετερογενές μείγμα,
του οποίου τα συστατικά διακρίνονται εύκολα
με το μάτι (δημιουργούν 2 φάσεις).
Ετερογενή Μείγματα
Τα ετερογενή μείγματα δεν έχουν ίδια σύσταση και ίδιες ιδιότητες σε όλη τη μάζα τους, δηλαδή είναι ανομοιόμορφα. Τα συστατικά που περιέχονται σε ένα ετερογενές μείγμα φαίνονται με το μάτι, κι αν δε φαίνονται με το μάτι, τότε θα φανούν σίγουρα με ένα κοινό μικροσκόπιο, δεν μπορούν να κρυφτούν! Ετερογενή μείγματα είναι, για παράδειγμα, το χώμα, το νερό με το λάδι, το γάλα, το αίμα, κ.ά.
Το γάλα μπορεί να ξεγελάσει και να θεωρηθεί ομογενές μείγμα,
όμως με ένα κοινό μικροσκόπιο θα μπορέσουμε να δούμε τα
συστατικά του. Άρα το γάλα είναι ετερογενές μείγμα.

Τα συστατικά που περιέχονται στα μείγματα (ομογενή και ετερογενή) μπορούμε να τα διαχωρίσουμε με φυσικές μεθόδους διαχωρισμού, όπως η κλασματική απόσταξη, η εξάτμιση κ.ά.

Αντίθετα, για να διασπάσουμε μια καθαρή χημική ένωση στα χημικά στοιχεία από τα οποία αποτελείται πρέπει να κάνουμε χημικές αντιδράσεις.

Κλείνουμε με τον πίνακα που περιέχει τις διαφορές χημικών ενώσεων, χημικών στοιχείων και μειγμάτων:

Χημική Ένωση
Χημικό Στοιχείο
Μείγμα
Διασπάται σε απλούστερες ου-σίες με χημικές μεθόδους.
Δε διασπάται σε απλού-στερες ουσίες.
Τα συστατικά του διαχω-ρίζονται με φυσικές μεθόδους διαχωρισμού.
Αποτελείται από δύο ή περισ-σότερα είδη ατόμων. Αυτά σχηματίζουν ένα είδος μορίου.
Αποτελείται από ένα είδος ατόμων.
Αποτελείται από δύο ή πε-ρισσότερα είδη μορίων (χημι-κές ενώσεις ή/και χημικά στοιχεία).
Έχει καθορισμένες ιδιότητες, αλλά διαφορετικές από των χημικών στοιχείων που περιέχει.
Έχει καθορισμένες ιδιότητες.
Δεν έχει καθορισμένες ιδιό-τητες.
Έχει καθορισμένες φυσικές στα-θερές.
Έχει καθορισμένες φυσικές σταθερές.
Δεν έχει καθορισμένες φυσικές σταθερές.
Έχει σταθερή σύσταση.
Έχει σταθερή σύσταση.
Δεν έχει σταθερή σύσταση.

Τέλος μαθήματος για Χημικές Ουσίες και Μείγματα!

Πατήστε στο επόμενο λινκ για να κατεβάσετε τις σημειώσεις του μαθήματος:

Σιι γιου λέιτερ!!!
Τα Πάντα Είναι Χημεία!!!